Jak czytać skład INCI kosmetyków do włosów
Aktualizacja
INCI to lista składników kosmetyku zapisana ujednoliconymi, międzynarodowymi nazwami. Składniki w stężeniu powyżej 1% są wymienione od największej do najmniejszej ilości, a te poniżej 1% — w dowolnej kolejności na końcu listy. Dzięki temu z INCI wyczytasz, jakie substancje są w produkcie i co stanowi jego bazę, ale nie policzysz procentów ani nie ocenisz kosmetyku po jednym składniku. Poniżej: jak czytać skład w minutę, co oznaczają SLS, silikony i alkohole oraz na co naprawdę warto patrzeć.
Skład INCI — co to jest
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) to system nazw, który w Unii Europejskiej jest obowiązkowy na opakowaniu każdego kosmetyku. Dzięki niemu ten sam składnik ma tę samą nazwę niezależnie od kraju i producenta: woda to zawsze Aqua, gliceryna — Glycerin, olej kokosowy — Cocos Nucifera Oil. Rośliny zapisuje się łacińską nazwą gatunku, a substancje chemiczne — nazwą angielską.
Co mówi kolejność składników
- Pierwsze pozycje to baza. W szamponie i odżywce na pierwszym miejscu prawie zawsze jest woda (Aqua), a zaraz po niej główne substancje myjące albo kondycjonujące.
- Granica 1% jest niewidoczna. Wiadomo, że gdzieś na liście kończą się składniki powyżej 1% i zaczynają te, które mogą stać w dowolnej kolejności, ale producent nie musi zaznaczać, gdzie.
- Wskazówką bywa konserwant lub zapach. Konserwanty (np. Phenoxyethanol) i kompozycja zapachowa (Parfum) zwykle występują w stężeniu około 1% lub niższym, więc składniki wymienione po nich są najczęściej w bardzo małych ilościach.
- Mała ilość nie znaczy „bez znaczenia”. Konserwanty, substancje zapachowe i niektóre składniki aktywne działają właśnie w niskich stężeniach.
Dlatego „ekstrakt z 20 roślin” na końcu listy to zwykle marketing, a proteina na trzecim miejscu w odżywce — realny składnik formuły.
Jak czytać skład kosmetyków do włosów w minutę
- W szamponie znajdź substancje myjące (zwykle na 2.–4. pozycji). To one decydują, jak mocno szampon oczyszcza.
- W odżywce i masce szukaj składników kondycjonujących (np. Behentrimonium Chloride, Behentrimonium Methosulfate, Cetrimonium Chloride), alkoholi tłuszczowych, olejów i silikonów — to one wygładzają i ułatwiają rozczesywanie.
- Sprawdź grupy PEH: proteiny (nazwy z „Hydrolyzed”, „Amino Acids”), emolienty (oleje, masła, silikony, estry) i humektanty (Glycerin, Panthenol, Aloe). Więcej w poradniku o PEH.
- Zerknij na koniec listy, jeśli masz wrażliwą skórę: alergeny zapachowe (np. Linalool, Limonene, Citronellol) muszą być wymienione z nazwy, gdy przekraczają określone stężenie.
SLS i SLES w szamponie
SLS (Sodium Lauryl Sulfate) i SLES (Sodium Laureth Sulfate) to najpopularniejsze substancje myjące — siarczany. Dobrze oczyszczają skórę głowy i włosy z sebum, olejów i silikonów.
SLS a SLES — różnica
SLES powstaje z SLS w procesie etoksylacji: do cząsteczki dołączone są grupy etoksylowe, przez co jest większa i słabiej oddziałuje na warstwę ochronną skóry. Dlatego w tym samym stężeniu SLES zwykle mniej podrażnia niż SLS. Oba dobrze się pienią i skutecznie domywają sebum, oleje i silikony, a w praktyce różnicę często bardziej czuć w całej formule niż w tym, który z nich stoi w składzie.
Czy SLS w szamponie jest szkodliwy?
Nie jest toksyczny w stężeniach stosowanych w kosmetykach. Może natomiast być zbyt mocny dla suchej lub wrażliwej skóry głowy i przesuszać długości, szczególnie przy częstym myciu. Duże znaczenie ma cała formuła — szampon z SLES i łagodzącymi dodatkami może być delikatniejszy niż „łagodny” szampon z gorzej dobraną bazą.
Jak rozpoznać SLS w szamponie?
Szukaj na liście nazw: Sodium Lauryl Sulfate, Sodium Laureth Sulfate, Ammonium Lauryl Sulfate, Ammonium Laureth Sulfate, Sodium Coco-Sulfate.
Co zamiast SLS w szamponie?
Łagodniejsze substancje myjące to m.in. Cocamidopropyl Betaine, Coco-Glucoside, Decyl Glucoside, Lauryl Glucoside, Sodium Cocoyl Isethionate czy Disodium Laureth Sulfosuccinate. Szampon bez siarczanów zwykle słabiej domywa silikony, oleje i produkty do stylizacji, więc wiele osób łączy oba typy — o tym więcej w tekście o myciu włosów.
Silikony we włosach
Silikony to emolienty, które tworzą na włosach gładką, elastyczną warstwę. Zmniejszają tarcie, ułatwiają rozczesywanie, ograniczają puszenie, dodają blasku i chronią przed wysoką temperaturą. Najczęściej znajdziesz je pod nazwami zakończonymi na -cone, -conol albo -siloxane: Dimethicone, Amodimethicone, Dimethiconol, Cyclopentasiloxane.
Silikony rozpuszczalne i nierozpuszczalne
Część silikonów (np. PEG-12 Dimethicone, PEG-8 Dimethicone — z „PEG” w nazwie) rozpuszcza się w wodzie i łatwo się zmywa. Większość, np. Dimethicone czy Amodimethicone, nie rozpuszcza się w wodzie — zmywa ją dopiero szampon. Przy delikatnym myciu takie silikony mogą się nadbudowywać i z czasem obciążać włosy.
Czy silikony szkodzą włosom?
Nie. Nie „duszą” włosa i nie ma dowodów, że powodują wypadanie włosów. Problemem bywa jedynie nadbudowywanie się przy łagodnym myciu — rozwiązaniem jest okresowe mycie mocniejszym szamponem, a nie rezygnacja z silikonów. Dla włosów zniszczonych i rozjaśnianych silikony bywają jedną z najskuteczniejszych form ochrony.
Silikony a włosy kręcone
Wiele osób z kręconymi włosami pielęgnuje je bez silikonów nierozpuszczalnych, bo myje włosy bardzo łagodnie lub samą odżywką i chce uniknąć nadbudowywania. To spójna zasada w ramach takiej rutyny, a nie dowód, że silikony są szkodliwe.
Alkohol w kosmetykach do włosów
Słowo „alcohol” w składzie może oznaczać dwie zupełnie różne grupy substancji:
| Rodzaj | Przykłady w INCI | Działanie |
|---|---|---|
| Alkohole tłuszczowe | Cetearyl Alcohol, Cetyl Alcohol, Stearyl Alcohol, Behenyl Alcohol | Wygładzają, nawilżają, budują konsystencję — to emolienty, nie wysuszają |
| Alkohole krótkołańcuchowe | Alcohol Denat., Alcohol, Isopropyl Alcohol, SD Alcohol | Rozpuszczalniki: szybko odparowują, mogą przesuszać przy wysokim stężeniu |
| Alkohol jako konserwant | Benzyl Alcohol | Używany w małym stężeniu, zabezpiecza produkt |
Czy alkohol w kosmetykach do włosów szkodzi?
Alkohole tłuszczowe — nie, są jednymi z podstawowych składników odżywek. Alcohol Denat. wysoko na liście (np. w lakierach, piankach, wcierkach) może przesuszać włosy i skórę głowy, ale ten sam składnik na końcu listy, w małej ilości, zwykle nie ma znaczenia.
Dobry skład szamponu — czego unikać?
Nie ma jednej listy „złych” składników. Dobry skład to taki, który pasuje do Twojej skóry głowy i rutyny:
- Skóra wrażliwa lub sucha — łagodne substancje myjące, mniej substancji zapachowych.
- Skóra przetłuszczająca się, dużo stylizacji, silikony w odżywkach — szampon, który skutecznie domywa, choćby z SLES.
- Alergia lub nietolerancja — sprawdzaj konkretne składniki, które Ci szkodzą, np. alergeny zapachowe czy niektóre konserwanty.
Uważaj na hasła „bez” na froncie opakowania („bez parabenów”, „bez silikonów”). Mówią, czego w produkcie nie ma, ale nie mówią, czy reszta formuły Ci posłuży — to zawsze widać dopiero w INCI. Jeśli po zmianie kosmetyków włosy zachowują się gorzej, a nie wiesz dlaczego, zajrzyj do tekstu o przeproteinowaniu i nadmiarze emolientów.
Najczęstsze pytania o skład INCI
Czy z INCI można policzyć, ile jest danego składnika?
Nie. Lista podaje kolejność, a nie stężenia. Można tylko oszacować, że składnik na początku listy jest w większej ilości niż ten na końcu.
Dlaczego woda jest na pierwszym miejscu?
Bo w większości szamponów, odżywek i masek woda stanowi największą część produktu — często ponad połowę.
Czy krótki skład oznacza lepszy kosmetyk?
Niekoniecznie. Krótki skład bywa prostszy dla skóry wrażliwej, ale długi może po prostu zawierać więcej składników w małych ilościach. Liczy się to, co jest na liście, a nie jej długość.
Co robi skaner Flomsy
Skaner składu we Flomsy czyta listę INCI — możesz ją wkleić (bez limitu) albo zrobić zdjęcie etykiety (w darmowej wersji z limitem odczytów) — i dopasowuje nazwy do katalogu ponad tysiąca składników. Przy każdym pokazuje funkcję i krótki opis oraz oznacza m.in. silikony (z podziałem na rozpuszczalne i nierozpuszczalne), siarczany, konserwanty i alergeny. Szacuje też układ protein, emolientów i humektantów na podstawie pozycji rozpoznanych składników.
Pokazywane udziały opisują wyłącznie proporcje wśród rozpoznanych składników PEH — nie są procentowym składem produktu. Jeśli skaner rozpozna mniej niż połowę listy, nie pokazuje wykresu, bo danych jest za mało.
